موارد خارج از شمول غنايم 1 ) غنايم ، پس از كسر مخارج جمع‌آورى ، نگهدارى و نقل و انتقال به پشت جبهه ، مورد محاسبه قرار مىگيرد . 2 ) آنچه امام و يا فرمانده جنگ بر اساس مصالحى ، به بعض از جنگاوران هديه بدهد ، از شمول غنايم خارج مىگردد . 3 ) بعضى از غنايم برگزيده براى رهبرى و يا دستگاههاى ويژه و آنچه امام از جنگ افزارها و خواربار بر مىگزيند ، از شمول غنايم خارج مىگردد . 4 ) احتياط آن است كه خمس اموال شخص بدست آمده از دشمن مانند سلاح ، مهمّات و پيراهن كه توسّط قاتل او بدست آمده است ، پرداخت تا براى گيرنده گوارا شود . ثانياً : معادن حديث شريف 1 / محمّد بن مسلم از امام محمّدباقر عليه السلام روايت مىكند : از آن حضرت دربارهء معادن مانند طلا ، نقره ، مس ، آهن و سرب سئوال نمودم ، امام فرمودند : « تمامى اين معادن شامل خمس مىگردد . « 1 » » 2 / از امام محمّدباقر عليه السلام دربارهء نمكزار سئوال گرديد ، فرمودند : آن چيست ؟ گفتيم ، زمينى شور زار كه آب در آن جمع مىگردد و به نمك تبديل مىگردد ، فرمودند : « اين معدن است و خمس بر آن

--> ( 1 ) - همان منبع ، ص 342 ، باب 3 ، حديث 2 .